جاذبه های تاریخی، طبیعی و گردشگری استان اردبیل

سرعین

سرعین شهری در ۳۰ کیلومتری غرب اردبیل است. شهر سرعین در ۰۴/۴۸ درجه طول شرقی و ۰۹/۳۸ درجه عرض شمالی با مساحتی بیش از ۱۲۸۰۰۰۰ متر مربع در ۲۸ کیلومتری غرب شهر اردبیل قرار دارد. ارتفاع متوسط شهر از سطح دریا ۱۶۵۰ مترمیباشد.

 سرعین دارای ده ها چشمه آب گرم معدنی می‌باشد، که از کوه سبلان سرچشمه می‌گیرند.برخی آب گرم‌های معروف سرعین عبارتند از:

•گاومیش گلی

•مجتمع آب درمانی سبلان

•آب گرم ژنرال

•آب گرم پهنلو

•قهوه سویی

•ساری سو

•آب درمانی شفا

•قره سو

•ایرانیان

•چشمه آب گرم دالار

 

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی شاید از معدود بقعه های کشور باشد که این حد دارای جذابیت برای مسافران باشد. بقعه ای که فراتر​ از یک آرامگاه، با معماری عجیب و زیبایش از هفتصد سال پیش در اردبیل همچنان پابرجاست.

محلی که امروز به نام بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی معروف است حدود هفتصد سال پیش باغ بزرگی بنام اسفریس بود که شیخ صفی الدین در بخشی از آن به ارشاد و تدریس مریدان خود می پرداخت.

شیخ صفی الدین اردبیلی (۶۵۰ – ۷۳۵) هجری قمری، نیای بزرگ دودمان صفویان، از بومیان ایرانی و هشتمین نسل از تبار فیروزشاه زرین کلاه بود. زبان مادری شیخ صفی الدین زبان آذری (گویشی ازتاتی) بود و اشعاری به این زبان ایرانی در کتاب صفوه الصفا و سلسله النسب سروده است. دودمان صفوی نام خویش را از وی گرفته بودند. او پایه گذار خانقاه صفوی در اردبیل بود. بعد از وفات شیخ صفی در سال ۷۳۵ هجری قمری فرزندش صدرالدین موسی با ساخت یک برج مقبره ای بنام الله الله در محل دفن او مجموعه شیخ صفی الدین اردبیلی را پایه گذاری کرد. مقبره ای برجی شکل و باارزش که وجه تسمیه آن وجود نام مبارک الله در متن ساقه برج با خط بنایی معقلی است. این بنا که در طول زمان، بخصوص بعد از شروع حکومت صفویه مورد احترام خاص پادشاهان بوده است بعد از مدتی با واحدهای دیگر توسعه پیدا کرده تا مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی امروز را پدید آورده است. تبیان زنجان www.tebyan-zn.ir

بعد از مرگ شاه اسماعیل - اولین پادشاه سلسله صفویه – بازماندگان او تصمیم گرفتند پیکر شاه را در کنار قبر شیخ صفی الدین دفن کنند. بنابراین اولین بنای الحاقی به مقبره شیخ ، گنبدی کوچک بود که آرامگاه شاه اسماعیل به شمار می رفت. اما از آن به بعد ، بقعه شیخ صفی کم کم تبدیل به مدفن جد سلاطین صفویه شد و بعد از مدتی این بقعه به عنوان محلی برای نشر تفکر سیاسی و مذهبی صفوی شناخته شد. به طوری که بزرگان این سلسله در این مجموعه جمع می شدند و امور حکومت را کنترل می کردند. بهمین دلیل این بقعه در دوره صفوی با عنایت ویژه شاهان این دوره به ۲۱ هزار متر گسترش یافت و در نهایت دقت تکمیل و تزیین شد تا جائی که صفویان این بقعه را بهشت موعود خداوندی می دانند.

امروز بقعه شیخ صفی کلکسیونی از جاذبه های معماری ، کاشیکاری پر حجم معرق ، نقاشیهای مطلای دیواری ، صندوق قبور منبت و مشبک ، درهای نقره پوش ، مقرنس و گچ بری و تالار عجیب چینی است که چشم هر گردشگری را خیره می کنند. در این بقعه می توانید کتیبه های زیبا و نفیس و آثار به جا مانده از خطاطان بزرگ دوره صفوی (مثل میرعماد ، میر قوام الدین ، محمد اسماعیل و ...) را در کنار منبت های ارزنده ، تذهیب ، نقاشی و تنگ بری زیبا ببینید که چطور در طول زمان بر دیواره های این بقعه جلوه گری کرده اند.

برای دیدن این بقعه باید به ضلع شرقی میدان عالی قاپو بروید و با گذشتن از در چوبی بزرگی وارد حیاط مشجر مستطیل شکل بقعه شوید. دورتادور این حیاط طاق نماهایی می بینید که دیواره های آجری حیات را جلوه داده اند. در ضلع شرقی ، راهرویی شما را به محوطه شهیدگاه راهنمائی می کند و در ضلع جنوبی به محوطه ای معروف به 'چله خانه' یا قربانگاه می رسید.

در سمت چپ راهروی ورودی ، مسجد جنت سرا قرار گرفته است. جنت سرا به صورت فضایی هشت ضلعی طراحی شده و فاقد محراب می باشد. علاوه بر این به نظر می رسد که فضای جنت سرا بیشتر برای انجام مراسم صوفیانه و گرفتن مجالس سماع عارفانه بوده و سنگ میدان یا 'میدان داشی' آن هنوز در مجموعه بقعه شیخ صفی الدین موجود است.

مسجد جنت سرا در گذشته دور سقفی گنبدی شکل داشته که پس از فرو ریختن در دوره قاجاریه ، سقفی چوبی و مسطح با ۱۶ ستون چوبی روی آن ایجاد شد. مسجد جنت سرا از نمای بیرونی به صحن داخلی اشراف دارد که در مقابل آن پنجره مشبک گره چینی نصب شده و در دو سمت آن نیم قوس در ورودی اتاق متولی قرار گرفته است.

قندیل خانه یکی دیگر از بخش های اصلی بناست و دقیقا رو به روی سرسرای ورودی در دو طبقه قرار گرفته است. پنج پنجره چوبی در طبقه بالایی و پنج پنجره در زیر آن نمای بسیار زیبائی را به قندیل خانه بخشیده است.

کمی آن سوتر چینی خانه قرار دارد. یعنی درست در قسمت شرقی قندیل خانه یا رواق اصلی که با دو ورودی باریک با دارالحفاظ ارتباط پیدا می کند. ساختمان چینی خانه چهار شاه نشین دارد و تاق نماهای فوق العاده زیبا و نفیسی از نوع مقرنس گچی در آن دیده می شود که روی آنها نقاشی و طلاکاری ظریفی انجام شده است. این مکان در دوره صفویه محل نگهداری ظروف طلا و نقره و ظروف سفارشی شاه عباس اول از کشور چین بوده است.

بعد از سقوط سلسله صفویه این بقعه، مورد بی توجهی واقع می شود که هم اکنون مساحت عرصه و اعیانی این مجموعه کمتر از ۷ هزار مترمربع است.

تبیان زنجان www.tebyan-zn.ir

سبلان

سبلان ( تلفط نام در ترکی آذربایجانی : ساوالان ، در تالشی : سفلون ) ، نام کوهی است مرتفع در شمال غرب کشور ایران و در استان اردبیل که از کوه های متعدد بلندی چون صائین ،نرمیق ، قوشه داغ ، و … تشکیل شده است . رشته کوه سبلان در شمال شرقی شهرستان مشکین شهر و در فاصله 25 کیلومتری آن واقع شده است . دامنه های این کوهستان در بخش مرکزی از چهارسو به شهرستان های مشکین شهر و اهر در شمال ، تبریز در مغرب ، سراب در جنوب و اردبیل در شرق مشرف می باشد .

سبلان سومین قله بلند ایران و یک کوه آتشفشانی غیر فعال است . قسمت شرقی کوه سبلان به قله آتشفشان سبلان که در ارتفاع ۴۸۱۱ متری قرار دارد منتهی می ‌شود . در قله آن دریاچه ‌ای زیبا به چشم می ‌خورد ، تمام قلل سبلان در ایام سال پوشیده از یخ و برف ‌های دائمی است . سبلان به خاطر آبگرم ‌های طبیعی دامنه کوه ، طبیعت تابستانی زیبا دارد.

تبیان زنجان

 

دریاچه شورابیل

این دریاچه به مساحت 120 هکتار یکی از مناطق گردشگری می باشد که اوقات فراغت برخی از مردم در این مکان تفریحی سپری می شود.این در یاچه  قبلاً بسیار شور بوده است و سابق براین بخاطر شوری و لجن طبی خود مشهور بود.

ولی امروزه با افزوده شدن آب شیرین از شوری آن کاسته شده، بطوری که نوعی ماهی در آن پرورش داده می شود؛ و دارای امکانات تفریحی، ورزشی و فرهنگی بسیاری است از جمله: قایق رانی، پیست دو و میدانی، دوچرخه سواری، باغ وحش، هتل های مجهز و زیبا، مجموعه شهر بازی برای بچه ها، رستوران در وسط دریاچه و... می باشد.

مکانهای سیاحتی اردبیل

این دریاچه مستعد پیست قایقرانی روئینگ است چرا که اولین شرط برای احداث این پیست، دریاچه ای است که حداقل 2 کیلومتر مسیر مستقیم داشته باشد و این شرایط دریاچه شورابیل وجود دارد.


پیست اسکی آلوارس

مجموعه فرهنگی - توریستی و ورزشی "آلوارس" در یکی از زیباترین نقاط استان از لحاظ گردشگری و در دامنه های مرتفع و زیبای سبلان در 12 کیلومتری روستای آلوارس و 24 کیلومتری سرعین قرار گرفته است. پیست اسکی الوارس تا هشت ماه از سال به دلیل وجود برف در منطقه ی یاد شده مورد استفاده قرار می گیرد. این مجتمع در فاز اول دارای جاده ای آسفالت، یک خط اسکی به طول 1400مترجهت آموزش و استفاده علاقمندان، تله سیژ و یک باب ایستگاه کلاس های آموزشی، مهمانسرا، رستوران و غیره است که در صورت تکمیل بزرگترین پیست اسکی کشور مطابق با استانداردهای جهانی خواهد بود.

مکانهای سیاحتی اردبیل

روستای آلوارس در ارتفاعات جبهه جنوبی ساوالان با استعدادهای متنوع توریستی است مسیر اصلی آلوارس – دسترسی از طریق جاده سرعین – آلوارس است البته یک راه فرعی دیگر نیز از شهرستان نیر به آلوارس وجود دارد که حدود 4 کیلومتر آن خاکی و سنگی است. مسیر این روستا با قابلیت هایی چون منظر جوامع روستایی و الگوی معشیت آنها (شاهسونها)، آب وهوای ییلاقی ، قابلیت کوهنوردی، پیاده رویی، شکار، وجود آبگیرهای زیبا (قزل گوللر) و… مساعد سرمایه گذاری جهت ایجاد زیر ساخت های صنعت توریسم است.

 

پارک جنگلی فندقلو

سن گوزل سن عالمه حسنون نمایان ای نمین

صنعت خلاقیلن اولـموش چراغـان ای نمین

بالی شیرین سوئی شـربت هاواسی باد بهشت

وار شمیـمون ایلیوب دنیانی حیـران ای نمین

موقعیت جغرافیایی

منطقه فندقلو بین طول جغرافیایی ً25/38 و عرض جغرافیایی ً40/48 قرار گرفته و حداقل ارتفاع آن از سطح دریاهای آزاد 1500 متر و حداکثر 1850 متر می باشد که از شمال به راه قدیم اردبیل – آستارا و آبادیهای آرپاتپه، خانقاه علیا و سفلی از جنوب به کوه معروف خان بلاغی و آبادیهای نیارق و از غرب به ننه کران، مهدی پستی، آبی بیگلو، کریم کندی، دگرماندرق و از شرق به حیران محدود است. مساحت کل این جنگل در حدود 9/4422 هکتار می باشد.

مکانهای سیاحتی اردبیل

آب و هوا

هوای این ناحیه به علت قرار گرفتن در ارتفاعات دارای تابستانی بسیار خنک و مطبوع و زمستانی سرد و مرطوب است که جزو مناطق سردسیر استان محسوب می گردد، این منطقه در ارتفاعات گیلان (آستارا) و شرق اردبیل واقع شده و از رژیم بارندگی و رطوبت دریای مازندران بهره می گیرد. ریزش بارانهای فصلی و وجود مه های دائمی رطوبت منطقه را به حد کافی تامین می نماید، میانگین بارندگی در سال 4/290 میلی متر و دمای حداکثر مطلق 37 درجه در شهریور و دمای حداقل مطلق آن 37- درجه سانتیگراد در بهمن ماه است.

حیات وحش

گونه های جانوری مختلفی از قبیل: گرگ، روباه، خوک وحشی، خرگوش، خرس قهوه ای و پرندگانی چون عقاب طلایی، بلدرچین، هدهد، قرقاول، کبک، چکاوک، کلاغ ابلق و سیاه و ... در آن زندگی می کنند.

پوشش گیاهی

انواع تیپ های جنگل فندقلو عبارتند از :

 1- راش ممرز    2- بلوط ممرز   3- فندق ممرز     4- فندق خالص.

ساختار جنگل از لحاظ آمیختگی شامل: فندق، بلوط، راش، ممرز، ازگیل، ال اسبی، آلوچه، زالزالک و غیره می باشد و گونه های علفی منطقه چون نسترن، تمشک، خاس، پامچال، بابونه، سرخس، گیلدیگ، بنفشه وحشی، گل گاو زبان و ... در زمینهای آن به وفور یافت می شود.

 

دهکده سنگی و زیرزمینی ویند کلخوران

این روستا دهکده ای سنگی با مجموعه ای از خانه های سنگی منفرد به صورت یک پدیده معماری تاریخی و باستانی استثنایی وجود دارد که شکل کنده شدن این منازل در زیر تپه های سنگی و رسوبی و نوع کنده شدن آنها که نهایتاً منجر به آفرینش چنین آثاری شده است، در نوع خود کم نظیر می باشد. دهکده صخره ای باستانی ویند در حدود 5 کیلومتری جنوب و جنوب غربی سرعین و در نزدیکی جاده اردبیل-نیر قرار گرفته است. مناطقی که خانه های سنگی در آن قرار گرفته اند قوردی قیه، تپه چله خانه، قره قیه و مسجدیری نامیده می شود.

مکانهای سیاحتی اردبیل

بررسی های محدود و سفالهای پراکنده در سطح و داخل خانه های سنگی مربوط به ادوار مختلف می باشد. سفالهائی مربوط به دوره اشکانی، سفالها و قوسهای جناغی در کنده های صخره ای شبیه به آثار ساسانیان همچنین آثار و علائمی مربوط به دورانهای اسلامی مانند سلجوقی، تیموری و صفوی که حکایت از استمرار استفاده از این خانه های سنگی در طول تاریخ می باشد.